Schadelijke algenbloei in Chili: wat betekent dit voor de handel in gekweekte zalm? 2 minuten


Er doken al meerdere meldingen op van een schadelijke algenbloei (HAB - harmful algal bloom) die tijdens de eerste weken van dit jaar de dood van...
Meer lezen

Gekweekte Atlantische zalm is wereldwijd een succes, maar zalmluis doet de productie kelderen 2 minuten


Als consumptieproduct kunnen maar weinig soorten vis en zeevruchten op hetzelfde niveau van toelevering en internationale vraag meedingen als de...
Meer lezen

aquaculture

FAO: Gekweekte vis haalt wilde vis in op wereldwijde leveranciersmarkt 2 minuten


Aquacultuur blijft aan belang winnen in de wereldwijde toelevering van vis en zeevruchten. Het jaar 2014 was eigenlijk het eerste jaar waarin de...
Meer lezen


Verschil garnalen en gambas

Garnalen of gamba’s, wild of gekweekt: wat is het verschil? 3 minuten

  aug 01, 2018

Er wordt jaarlijks zo’n 8 miljoen ton garnalen verhandeld. Dat maakt het wereldwijd een van de meest aantrekkelijke en economisch belangrijke zeevruchten. Garnalen zijn een voedzaam, caloriearm alternatief voor vlees en een goede bron van vitamine B12, vitamine D, jodium, ijzer, selenium en zink.

De populariteit van garnalen kan ook verklaard worden door hun flexibiliteit: ze passen in de meeste keukens en er zijn talloze manieren om ze te verwerken en te bereiden.

VERWARRING OP VLAK VAN NAAMGEVING

Er zijn meer dan 2.000 verschillende soorten van deze felbegeerde schaaldieren en ze komen overal voor, van de tropen tot het koudste water op aarde. Toch wordt slechts een klein percentage van de dieren gebruikt voor het leeuwendeel van de commerciële verkoop. Bijgevolg veranderen de namen van deze garnaalsoorten in functie van de geografie en de markten, misschien wel meer dan alle andere producten uit de zee. Zo zijn er verschillende soorten die ‘roze garnaal’, ‘rotsgarnaal’ of ‘tijgergarnaal’ worden genoemd. Om aankopers te helpen de juiste beslissing te nemen, gebruikt men vaak de Latijnse naam, naast de lokale naam, in de toeleveringsketen.

Helaas komt er nog meer verwarring door het woord ‘gamba’, dat vaak wordt gebruikt in Europa en Australië, en dat niets met de grootte van het dier heeft te maken. In Noord-Amerika gebruikt men vaker het woord ‘garnaal’, ook al verwijst men hiermee naar de vlekgarnaal in plaats van de garnaal. Deze soort kan wel 30 cm groot worden.

BIOLOGISCHE VARIANTEN

De woorden ‘garnaal’ en ‘gamba’ worden beide gebruikt om te verwijzen naar tienpotige schaaldieren die in zout en zoet water worden gevonden, meestal in de buurt van de oceaanbodem waar ze op zoek zijn naar eten. Ze hebben 10 poten en een exoskelet. Toch zijn er enkele belangrijke verschillen.

Ze behoren tot verschillende subsoorten, de poten en kieuwen hebben een andere structuur, de tangen zijn anders en ze planten zich anders voort. Gamba’s hebben vertakte kieuwen, terwijl garnalen lamellaire (plaatvormige) kieuwen hebben. Garnalen hebben kortere poten en hebben slechts op twee paar poten klauwen, terwijl gamba’s langere poten hebben en klauwen op drie paar poten hebben. De voorste tangen van een garnaal zijn gewoonlijk het grootst, terwijl dit bij gamba’s de tweede tangen zijn. Garnalen dragen hun eitjes met zich mee en zijn in het volledige broedseizoen in de buurt van de eitjes. Gamba’s daarentegen leggen hun eitjes en laten ze achter zodat ze zelf kunnen groeien.

WILDVISSERIJEN

Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO, Food and Agriculture Organization) levert de wildvangst zo’n 3,5 miljoen ton product op, waarbij China ongeveer 35% van de totale oogst vertegenwoordigt. India, Vietnam, Indonesië, Canada en de Verenigde Staten volgen, maar met relatief veel lagere productieniveaus.

Wilde garnalen verwijzen naar soorten die in koud of warm water voorkomen en die met traditionele boten worden gevist langs de kusten van de oceanen.

Koudwatergarnalen zijn kleinere soorten die in de oceanen worden gevangen, zoals in het noordoosten en noordwesten van de Verenigde Staten en Canada, maar ook in de buurt van Groenland, IJsland en Noorwegen. Een populaire soort is de roze noordelijke koudwatergarnaal (Pandalus borealis), die vaak in sandwiches, salades en soepen wordt gebruikt.

Warmwatergarnalen worden in tropische en subtropische gebieden gevangen. De meest iconische soorten zijn bruine, witte en roze garnalen, die gezamenlijk bekend zijn als ‘golfgarnalen’. Ze zijn van commercieel belang in zowel de Verenigde Staten als Mexico. Alle golfgarnalen worden met sleepnetten gevangen.

GROEI VAN DE KWEKERIJEN

De meeste wildvangst heeft zijn maximale duurzame oogst bereikt en de globale garnaalproductie overstijgt nu 4,5 miljoen ton, waarbij China alweer meer dan een derde van de oogst vertegenwoordigt. India en Ecuador zijn echter de belangrijkste drijfveren van het grotere aanbod in de afgelopen jaren.

De garnaalsoorten die het meest geschikt zijn gebleken voor aquacultuur zijn voornamelijk te vinden in de tropische en semi-tropische gebieden, met name de witpootgarnaal (Penaeus vannamei) en de zwarte tijgergarnaal (Penaeus monodon). In het algemeen duurt het ongeveer drie tot zes maanden om garnalen te kweken die kunnen worden verkocht en de meeste producenten oogsten twee tot drie keer per jaar.

VERANTWOORDELIJKE CERTIFICERING

Het groeiende milieu- en sociale bewustzijn bij consumentengroepen heeft ervoor gezorgd dat er verbeteringen kwamen, zowel voor de vangst in het wild als voor de kwekerijen. Dankzij deze verbeterde managementpraktijken is er geen tekort aan verantwoord gevangen of gekweekte garnalen op de consumentenmarkten. Er zijn ook veel gecertificeerde ecolabels, zoals de Marine Stewardship Council, de Aquaculture Stewardship Council, Friend of the Sea, Naturland en Best Aquaculture Practices (BAP).

STIJGENDE VRAAG

Globaal gezien is de consumptie van garnalen de afgelopen twee decennia gestegen en men verwacht dat die stijgende vraag zich aan dezelfde of een hogere groeiratio zal doorzetten. Tegelijk zijn de handelspatronen continu aan het verschuiven.

Terwijl de Aziatische markten traditioneel gezien de export van gevangen of gekweekte garnalen domineerden, waren de belangrijkste importlanden de Verenigde Staten, Japan en de grotere Europese landen. Nu tekent men echter een zeer grote vraag in de Aziatische markten zelf op.

Vooral in China wordt een enorme groei verwacht, waarbij de consumptie van garnalen over twee jaar 2 miljoen ton zou vertegenwoordigen. Men verwacht dat deze trend een aanzienlijke impact op de toekomstige voorraden en prijzen zal hebben.


Comments